Praca w innym kraju Unii Europejskiej daje dostęp do tamtejszego systemu opieki zdrowotnej, ale w momencie poważnej, przewlekłej choroby – takiej jak nowotwór, cukrzyca, choroby autoimmunologiczne czy niewydolność nerek – pojawia się wiele pytań. Jednym z najczęstszych jest to, czy karta EKUZ faktycznie zapewnia leczenie, w jakim zakresie i na jakich zasadach. Odpowiedź brzmi: tak, ale z istotnymi ograniczeniami, które warto dobrze zrozumieć, zanim znajdziemy się w krytycznej sytuacji.

Czym jest karta EKUZ i kogo chroni?

Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ) potwierdza, że dana osoba jest objęta publicznym ubezpieczeniem zdrowotnym w jednym z państw UE, EFTA lub w Szwajcarii. Karta nie jest ubezpieczeniem prywatnym – działa wyłącznie w ramach publicznego systemu ochrony zdrowia kraju, w którym przebywasz i pracujesz.

Jeżeli legalnie pracujesz w innym państwie UE i jesteś tam zgłoszony do systemu ubezpieczeń społecznych, EKUZ umożliwia Ci korzystanie z opieki medycznej na takich samych zasadach jak obywatele danego kraju. Oznacza to zarówno zakres świadczeń, jak i ewentualne współpłacenie.

Choroba przewlekła za granicą – czy EKUZ obejmuje leczenie onkologiczne?

Tak – EKUZ obejmuje leczenie chorób przewlekłych, w tym nowotworów, ale wyłącznie w zakresie, który jest uznany za medycznie niezbędny w trakcie pobytu w danym kraju. To bardzo ważne pojęcie, bo nie oznacza ono pełnej swobody wyboru terapii czy placówki.

Jeżeli diagnoza zapadnie za granicą, a leczenie jest konieczne do kontynuowania pracy lub bezpiecznego funkcjonowania, publiczny system zdrowia danego państwa ma obowiązek udzielić świadczeń. Dotyczy to m.in. diagnostyki, chemioterapii, radioterapii, hospitalizacji czy podstawowej opieki specjalistycznej – o ile są one dostępne w systemie publicznym.

Jak wygląda procedura w praktyce – co powinien zrobić pacjent?

W większości przypadków wystarczy okazanie karty EKUZ w placówce publicznej lub takiej, która ma umowę z tamtejszym odpowiednikiem NFZ. Resztą formalności – w tym rozliczeniem kosztów między instytucjami – zajmuje się placówka medyczna, a nie pacjent.

Należy jednak liczyć się z tym, że:

  • obowiązują lokalne kolejki i procedury kwalifikacyjne,
  • pacjent może ponosić współpłatność (np. za hospitalizację, leki, transport medyczny),
  • nie wszystkie nowoczesne terapie są refundowane w każdym kraju.

EKUZ nie daje prawa do leczenia planowego, czyli takiego, które można było zaplanować wcześniej w innym państwie. Wyjątkiem są sytuacje, w których leczenie staje się niezbędne z przyczyn zdrowotnych już w trakcie pobytu. Więcej przydatnych informacji na temat korzystania z karty EKUZ i jej możliwości można przeczytać na stronie https://ekuz.com.pl/praca-za-granica-a-ekuz-wszystko-co-musisz-wiedziec/.

Limity finansowe i współpłacenie – o czym trzeba wiedzieć?

EKUZ nie działa „do określonej kwoty”, ale w ramach zasad obowiązujących w danym kraju. Jeśli w danym systemie pacjenci współfinansują leczenie, Ty również będziesz zobowiązany do takich opłat. W niektórych państwach UE mogą to być znaczące koszty – zwłaszcza przy długotrwałej hospitalizacji czy leczeniu specjalistycznym.

Co istotne, EKUZ nie pokrywa:

  • leczenia prywatnego,
  • kosztów transportu medycznego do Polski,
  • zakwaterowania osób towarzyszących,
  • tłumaczeń dokumentacji medycznej,
  • rehabilitacji uznanej za niepilną.

Czy przy chorobie przewlekłej warto mieć dodatkowe ubezpieczenie?

Zdecydowanie tak. Prywatne ubezpieczenie zdrowotne lub medyczno-podróżne nie zastępuje EKUZ, ale skutecznie ją uzupełnia. W praktyce daje dostęp do:

  • prywatnych klinik i szybszej diagnostyki,
  • nowoczesnych terapii nierefundowanych,
  • pokrycia kosztów współpłacenia,
  • transportu sanitarnego do kraju,
  • pomocy tłumacza medycznego i asysty prawnej.

Przy chorobach przewlekłych kluczowe jest jednak, aby polisa obejmowała choroby już zdiagnozowane, bo wiele ubezpieczeń wyłącza odpowiedzialność za tzw. schorzenia istniejące.

Powrót do Polski lub leczenie transgraniczne – czy to możliwe?

Jeżeli chcesz kontynuować leczenie w Polsce, możliwe jest zastosowanie procedur leczenia transgranicznego lub uzyskanie formularzy takich jak S1 czy S2, ale wymaga to wcześniejszej zgody instytucji ubezpieczeniowej. Sam EKUZ nie wystarczy do zaplanowanego leczenia w innym kraju.

W praktyce osoby ciężko chore często korzystają z kombinacji rozwiązań: lokalnego leczenia w kraju pracy, wsparcia prywatnego ubezpieczenia oraz konsultacji w Polsce.

EKUZ daje bezpieczeństwo, ale nie pełną ochronę

Karta EKUZ to fundament ochrony zdrowotnej dla osób pracujących w UE, również w przypadku chorób przewlekłych i ciężkich. Zapewnia dostęp do publicznej opieki medycznej i chroni przed całkowitym brakiem leczenia. Nie jest jednak rozwiązaniem kompletnym – zwłaszcza przy długotrwałych, kosztownych terapiach.

Dlatego w przypadku pracy za granicą i ryzyka choroby przewlekłej najlepszym rozwiązaniem jest świadome połączenie EKUZ z dobrze dobranym ubezpieczeniem prywatnym oraz znajomość procedur obowiązujących w kraju zatrudnienia. To pozwala skupić się na leczeniu, a nie na walce z biurokracją.

[artykuł partnerski]